De nieuwe Vermeer
Wij hebben ons in augustus 2022 opgegeven voor de TV-wedstrijd “De nieuwe Vermeer”. En we werden niet alleen uitgenodigd, maar brachten het vervolgens ook tot deelnemers aan de finale.
Bovenstaande foto, mijn wedstrijdinzending, heb ik laten afdrukken door het Foto-vaklab Wilcovak om meer details in het beeld te krijgen en teneinde een authentiek tintje mee te geven.
De titel van de TV-uitzending, ‘Jupiter, Venus en Mercurius’ was tevens de titel van de opdracht en vond plaats door Pieter Roelofs (Rijksmuseum) en Abby Vandivere (Mauritshuis).
Bij de totstandkoming van de foto is ook Suzanne (@photomuabloos (insta) ) betrokken geweest, met wie ik al 3,5 jaar samenwerk. Wij hebben samen gekeken wat haalbaar is en hoe wij de kunststroming van het absurdisme kunnen behouden. Het model op de foto verbeeldt Venus en is de dochter van Suzanne. En Mercurius wordt verbeeld door de haan, Henk, een dier van vlees en bloed, gekozen om het beeld authentieker te laten worden en het beeld ook realistisch te laten overkomen.
De opdracht luidde als volgt:
1: het beeld moet 120cm lang en 100cm breed zijn;
2: Volg de schets van Leonard Bramer
2: De kleuren geel en blauw moeten aanwezig zijn;
3: De emotie heeft betrekking op jaloezie en afgunst omdat Venus jaloers is op Psyche
4: Kruip in de huid van Vermeer;
5: Maak een wekelijkse vlog van je vorderingen.
Onderstaand beschrijf ik en detail het ontstaan van de uiteindelijke inzending:
• Bij het totstandkomen van mijn inzending is gebruik gemaakt van de theorieën van Camera Obscura, heb ik gedeeltes uit het verhaal van Psyche (Griekse mythologie) onderzocht en is goed gekeken naar de volgende schilderijen van Vermeer:
- De Geograaf
- De Astronoom
- De Brievenlezer
• Jupiter heb ik als planeet, verweven in de landkaart, verbeeld Op de landkaart (1732) wordt o.a. een god afgebeeld, die met recht te zien is als Jupiter, zij het zonder bliksemschichten in zijn handen;
• Mercurius is afgebeeld als haan, het symbool voor de nieuwe dag. In de Griekse mythologie is Hermes de equivalent van Mercurius. In de Griekse mythologie staat Hermes bekend als de god van de reizigers en als de boodschapper. In dit verhaal kijkt de haan weg, omdat hij het niet eens is met Venus en de 4 taken, die zij geeft aan psyche. De caduceus staf is afgebeeld in de deur wat weer een link maakt naar de Romeinse mythologie. Het verhaal gaat dat je met deze staf de mensen tot slapen kan brengen wat direct een contrast geeft in beide mythologische verhalen;
• Venus heb ik afgebeeld als jonge dame omdat de emotie van jaloezie en afgunst te benadrukken. Verder heb ik de Sint-Jacobs schelp afgebeeld omdat Aphrodite (equivalent van Venus) wordt afgebeeld met zo’n schelp in haar hand. Ook hier heb ik gebruik gemaakt van enige dichterlijke vrijheden door de Griekse en Romeinse mythologie met elkaar te verweven.
• Op tafel zijn een glazen doosje en een gerstekorrel te zien: verwijzingen naar 2 taken, die Venus geeft aan Psyche;
• De oorbel is een parel en verwijst naar ‘Het Meisje met de Parel’, een van de bekendste schilderijen van Vermeer;
• De spiegel in de hoek verwijst naar het sprookje van Sneeuwwitje met de tekst: “spiegeltje spiegeltje aan de wand, wie is het mooiste van het land?”; een knipoog naar het verhaal over schoonheden; de spiegel, omdat deze foto spiegelbeeldig is aan het origineel;
• Het principe van de Camera obscura zit in deze foto verweven doordat er schuine lijnen getrokken kunnen worden. Bijvoorbeeld de parel van de Sint-Jacobs schelp ligt op exact dezelfde diagonale lijn als de oorbel;
• Aan de totstandkoming van de foto is gewerkt in een vervallen boerderij, waar optimaal gebruik kon worden gemaakt van lichtinval uit het noorden en omdat Vermeer geen rijke schilder was en er geen dure ateliers op na kon houden;
• De setting van de kast, boeken en landkaart zijn ontleend aan de schilderijen van Vermeer.
• Ik ben afgestapt van de schets van Leonard Bramer omdat ik het knielen van de naakte Venus voor haar vader en halfbroer een verkeerde suggestie vond geven. Het knielen past in mijn optiek ook niet meer in deze tijdsgeest noch bij het gedachtengoed van het feminisme.
• Verder heb ik mij eerder laten inspireren door Vermeer’s latere werk dan door zijn vroege werk.
Ik heb gewerkt met een Canon 1 DX mark III met een Leica 50mm-lens, die afkomstig is uit 1975. De kwaliteit van deze lens is uniek omdat het verloop van scherptediepte prachtig wordt weergegeven. Verder heb ik de techniek photostacking toegepast en heb ik twee foto’s tegen elkaar gezet met behulp van Photoshop.
Door alle elementen en contrasten samen te voegen, komt het Absurdisme, mijn favoriete kunststroming, automatisch beeld. De vraag was voor mij dus eigenlijk: “Kun je een schilderij van Vermeer namaken en toch steeds in het absurdisme blijven.
Digitaal museum Omroep max:
https://kamer.denieuwevermeer.nl/#XCVHJ/3
